مدل‌سازي كسب و كار – Business Model (طراحی، تبیین و توصیف الگوی رفتاری کسب و کارها)

انتشار: 1399-04-25 15:28:54
دسته بندی: بلاگ

مدل‌سازي كسب و كار Business Model (طراحی، تبیین و توصیف الگوی رفتاری کسب و کارها)

همه کسب و کارهای جدید با چالش طرح‌ریزی الگوی رفتاری خود یا به عبارت دیگر یک مدل کسب و کار پایدار مواجه هستند. این امر به ویژه در مورد کسب وکار با محصولات نوآورانه موضوعیت بیشتری دارد. زیرا آنها اغلب بخش‌هایی از زنجیره ارزش صنعت را مختل می کنند، به این معنی که روابط ذی‌نفعان و مدل‌های درآمد باید از ابتدا و بدون بهره گیری از شیوه های موجود در صنعت ساخته شود و در مواردی نیز محصول یا خدمتی را پیشنهاد و عرضه می‌کنند که برای مشتری و مصرف‌کننده کاملا جدید است و حتی پیشتر به آن احساس نیاز هم نشده‌است. 

کسب و کارهای قدیمی‌تر و جاافتاده نیز با چالش‌های دیگری از جمله تغییر ذائقه، رفتار و سلیقه مشتریان، ورود رقبایی که محصولات یا خدمات با مطلوبیت یا ارزش بیشتر عرضه می‌کنند، کپی‌برداری از محصول و خدمت، تنوع‌طلبی مصرف‌کنندگان مواجه هستند. اگرچه چنین چالش‌هایی ممکن است ترسناک و دلهره آور به نظر برسد، اما در عین حال ممکن است فرصت یا انگیزه‌ای را برای تعریف مجدد یک صنعت و جستجوی جدی برای یافتن روش‌های جدید کسب و کار ایجاد کنند.

از سوی دیگر ممکن است با همکاران جاه طلبی همراه باشیم که می‌خواهند در سازمان خود رشد کنند و ایده‌های با ارزشی را عملیاتی کنند، یا همراه و شریک کارآفرینانی شویم که می خواهند بنگاه و سازمان خود را توسعه داده یا سهم بازار خود را افزایش دهند،.

در تمام موارد پیش‌گفته باید از چگونگی عملکرد کسب و کار شناخت کاملی داشته باشیم و همچنین از این که چگونه فعالیت‌های کسب و کاری سازمان کار می‌کند، باعث رشد می‌شوند و کدام اهرم‌های رشدی تاثیر بیشتری دارند درک عمیقی پیدا کنیم.

مدل‌های کسب و کار ابزاری کارآمد برای مواجهه با بخشی از چالش‌ها و دغدغه‌های مورد اشاره در با هستند. اصطلاح مدل کسب و کار در ادبیات مدیریتی نسبتا جدید محسوب می‌شود و قدمت آن به اندازه اصطلاحات مشابه مانند طرح کسب و کار (Business Plan) نیست. با این حال کمک می‌کند مفهومی عمیق و ریشه‌دار را توسعه پیدا کند به‌گونه‌ای که صاحبان کسب و کارهای جاافتاده، کارآفرینان به دنبال توسعه و نیز صاحبان ایده‌های جدید بتوانند به کمک آن از منظرها و پرسپکتیوهای ضروری و دارای اهمیت نگاه جامع و یکپارچه‌ای به کسب و کار، بنگاه یا ایده خود داشته باشند.



برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد دوره‌های مرتبط با مدل‌های کسب و کار به نشانی زیر مراجعه بفرمایید:

https://www.dorehgostar.com/


به بیان ساده می‌توان مدل کسب و کار را بسیار فراتر از یک ایده خوب یا بسیار خوب‌ دانست. مدل کسب و کار ابزاری است برای تبدیل ایده‌های خوب به کسب و کارهای موفق!





 

چیستی مدل کسب و کار

مدل کسب و کار ماهیت کسب و کار یا الگوی رفتاری بنگاه کسب و کاری را از منظر‌های مختلف و با رویکردی نسبتا جامع توصیف می‌کند و از همه مهم‌تر نحوه خلق ارزش برای ذی‌نفعان کلیدی کسب و کارتان را تبیین می‌کند (چرایی جذابیت کسب و کار برای مشتریان، مالکان و شرکا) و به بیان ساده‌ و عامیانه توصیفی است از نحوه و چرایی پول درآورد از یک کسب و کار، بنگاه یا شرکت.

 

این توصیف و تبیین مستلزم توجه به جنبه‌های مختلفی از جمله موارد زیر است:

  • چه چیزی مشتری را هیجان‌زده می‌کند؟ (ارزش پیشنهادی)
  • چگونه برای مشتری ارزش خلق کنیم؟ (ساختار و معماری ارزش)
  • درآمد و هزینه (چگونه درآمد کسب کنیم؟ / چه هزینه‌هایی داریم؟)
  • چه تیمی و با چه ارزش‌هایی برای تحقق ارزش پیشنهادی باید تجهیز شوند؟

 

مفهوم مدل‌های کسب و کار با گسترش اینترنت و کسب و کارهای مبتنی بر آن توسعه و رواج جدی پیدا کرد و در مدت زمانی کوتاه رویکردها و ابزارهای مختلفی برای توصیف و مدل‌سازی کسب و کارها توسعه پیدا کردند که یکی از شناخته شده‌ترین آنها بوم مدل کسب و کار یا Business Model Canvas) است.

رویکرد سازمان‌یافته به تنظیم مدل کسب و کار

توجه به این نکته ضروری است که مدل کسب و کار هر بنگاه / شرکت / کسب و کار منحصر به فرد است، اما در عین حال می‌توان از اصول و چارچوب‌های مدون و سازمان یافته برای خلق و توسعه آن بهره‌برد. رویکردهای متعددی برای خلق و توسعه مدل‌های کسب و کار وجود دارند که شاید شناخته شده‌ترین آنها «بوم مدل کسب و کار» می‌باشد.

 

در کنار بوم مدل کسب و کار دو رویکرد «مدل کسب و کار چهار جعبه» و «چرخ مدل کسب و کار» از الگوها و رویکردهای شناخته‌شده برای خلق و توسعه مدل و الگوی رفتاری یک کسب و کار محسوب می‌شوند.

بوم مدل کسب و کار (Business Model Canvas)

بوم مدل کسب و کار یک رویکرد عالی و بصری (گرافیکی) برای شناخت رفتار کسب و کارها از منظرهای مختلف و در عین حال در قالبی یک‌پارچه است. این ابزار استراتژیک توسط الکساندر اوستر والدر (نظریه پرداز اتریشی ، متولد 1974) و ایو پینگور (دانشمند کامپیوتر بلژیکی و استاد دانشگاه لوزان ، متولد 1954) در کتاب پرفروش "خلق مدل کسب و کار" توسعه داده شده است. 

این مفهوم توسط کارآفرینان (هرچند نه به طور انحصاری) به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد و هدف اصلی به کارگیری آن تبدیل ایده‌ها به محصولات و خدمات نوآورانه و رقابتی است.

برای تمرکز بر خلق ارزش برای صاحبان کسب و کار، مشتریان و شرکا می‌توان از بوم کسب و کار استفاده کرد. 

بوم با بیان مولفه‌های اصلی کسب و کار، یک روش نظام‌مند و ساختار‌یافته برای مدل‌سازی و نیز تحلیل مولفه‌های کسب و کاری و آثار متقابل و فصول مشترک آنها ارایه می‌کند.

بوم مدل کسب و کار بخشی از روند تفکر منطقی و مبتنی بر طراحی و ابزارهای بصری است. به این معنا که، از طریق فرایند غیر خطی، امکان مدل‌سازی گرافیکی یک سیستم (معمولا پیچیده و چند وجهی) را که برای همه قابل دسترس، خواندن و فهم باشد، فراهم می‌کند.

 بوم ابزاری است که مدیران و کارآفرینان می‌توانند از آن برای تبیین رفتار  کسب و کار خود در یک صفحه واحد استفاده کنند. آنها می‌توانند به راحتی ایده‌های خود را در بخش‌های موجود درقالب بوم و الگو سازماندهی کنند تا بتوانند با سرعت بیشتر و موثرتر عمل کنند و در عین حال از کمک اعضای تیم و شرکای خود در ساده‌ترین و قابل درک‌ترین شرایط بهره بیشتری ببرند.

نه مولفه بوم مدل کسب و کار

بوم مدل کسب و کار از نه مولفه وابسته به هم و دارای آثار متقابل تشکیل شده‌است که تمامی جنبه‌های اصلی کسب و کار سازمان را نشان می‌دهد. این مولفه‌های اصلی و با اهمیت عبارتند از:

  • فرآیندها / فعالیت‌های کلیدی
  • شرکای کلیدی
  • منابع مهم
  • بخش مشتریان
  • کانال‌ها
  • ارتباط با مشتری
  • گزاره ارزش (بیانیه ارزش) یا ارزش پیشنهادی  - قلب یا نقطه کانونی کسب و کار شما
  • ساختار هزینه
  • جریان درآمدی

 

 

 

مدل های کسب و کار  ابزاری برای ارزیابی یک کسب و کار

علاوه بر مطالب پیش‌گفته از الگوها و رویکردهای توسعه مدل‌های کسب و کار می‌توان برای ارزیابی و تحلیل یک کسب و کار جاری و در حال کار نیز استفاده کرد.

برای این منظور می‌توان از تحلیل‌ها و ارزیابی‌های سریع، تحلیل و ارزیابی تفصیلی یا خدمات موسسه‌های مشاوره کسب و کار بهره‌گرفت.


در رویکرد تحلیل و ارزیابی سریع رفتار کسب و کار از سه منظر اصلی تحلیل و ارزیابی می‌شود (چیزی شبیه یک اسکن دقیق):

  • تحلیل و کنترل ارزش پیشنهادی
    • مشخص بودن خدمت / محصول اصلی
    • شفافیت ویژگی‌ها و مشخصه‌های محصول / خدمت
    • دلیل نیاز مشتری به محصول / خدمت
    • گزینه‌های جایگزین خدمت / محصول
    • رقبای شما
    • وجه تمایز و یکتایی محصول / خدمت
    • تعریف شفاف و مشخص ارزش پیشنهادی شما
    • بخش هدف مشتری یا مشتریان
    • ارزش خدمت یا محصول شما
    • شرایط محیطی (اقیانوس آبی / قرمز)
  • تحلیل و کنترل تحقق درآمد و سود
    • محدود بودن منابع درآمد و سود به فروش صرف محصول / خدمت
    • مزیت‌های هزینه‌ای شما
    • مشخص بودن فرآیند و گردش کار فروش
    • منطق مشخص برای قیمت‌گذاری
    • جایگاه اثربخش در زنجیره ارزش
    • بهره‌گیری از تیم فروش قوی
    • قابل پیش‌بینی بودن درآمدها
    • ریسک عدم تحقق درآمدها
    • تحلیل حساسیت تحقق سود
    • تحقق سود با تلاش معمول
    • تحقق سود معمول با تلاش معمول
  • پایداری و تداوم کارآمد کسب و کار
    • چشم‌گیر بودن مزیت رقابتی
    • نحوه حفظ و ارتقای مزیت رقابتی
    • امکان جذب و نگهداشت نیروی کار ماهر و کارآمد
    • تهدید تازه‌واردان
    • محدودیت‌های ورود به بازار هدف
    • هم‌افزایی مولفه‌های مختلف کسب و کار

معرفی دوره‌های آموزشی مرتبط

برای معرفی و شناخت مدل‌های کسب و کار در دو سطح آشنایی و شناخت عمیق وبینار و دورهای به شرح زیر طراحی شده‌است:

    • وبينار اصول و مباني مدل‌سازي كسب و كار – به مدت 3 ساعت (یک جلسه)
    • دوره آموزشي مدل‌سازي كسب و كار (شناخت عمیق الگوی رفتاری کسب و کارها) – به مدت 15 ساعت (5 جلسه)

سرفصل مطالب این دو برنامه به شرح زیر می‌باشد:

وبينار اصول و مباني مدل‌سازي كسب و كار به مدت 3 ساعت (یک جلسه)

    • شروع
    • دو مفهوم پایه
    • مقدمه و چیستی BM
    • BM / BP /Strategy
    • وجوه مشترک و ویژگی‌ها
    • ارزش
    • رویکرد ساختار یافته
    • بوم مدل کسب و کار
    • تضعیف مدل کسب و کار
    • بررسی و ارزیابی
    • جمع‌بندی

 

دوره آموزشي مدل‌سازي كسب و كار (شناخت عمیق الگوی رفتاری کسب و کارها)

    • شروع
    • مدل کسب و کار در یک نگاه
    • مقدمه
    • مدل کسب و کار / استراتژی / طرح کسب و کار
    • مزیت رقابتی
    • کمی جزییات
    • ویژگی‌های مدل کسب و کار
    • برخی مولفه‌ها و اصول مشترک
    • بازار و مشتری
    • محصول و مشتری
    • ارزش – جنبه محوری کسب و کار
    • ارزش از منظری دیگر
    • ارزش بازار - به عنوان یک قاعده
    • نمایه ارزش بازار
    • رویکرد نظام یافته در مدل‌سازی کسب و کار
    • مسیر خلق و توسعه ارزش
    • چرخه عمر کسب و کار بنگاه
    • بررسی و ارزیابی عملکرد مدل کسب و کار بنگاه
    • تضعیف و فرسودگی کسب و کار
    • جمع‌بندی

 

ثبت نام وبینار اصول و مبانی مدل سازی مدل‌سازي كسب و كار

ثبت نام در دوره کامل آموزشي مدل‌سازي كسب و كار

 

اشتراک‌گذاری در شبکه‌های اجتماعی
امتیازدهی
5.00 از 5 / 0 رای
نظرات کاربران